Primary
Кратки, јасно водени задачи. Детето создава основа, следи процес, создава нешто свое и учи да ја провери работата.
Како работиме · Дигитални компетенции
Дигитални компетенции,не само дигитални алатки.
Не е важно само кои алатки ги знае детето. Важно е што знае да направи со нив — да истражи, создаде, анализира, реши, провери и јасно да објасни.
Што значи „дигитално компетентно“?
Да знаеш каде е копчето не е исто што и да знаеш што да направиш.
Децата денес растат опкружени со технологија. Но честото користење телефони, апликации, интернет или AI не значи автоматски дека детето е дигитално компетентно.
Дигиталната компетентност станува видлива кога детето знае да ја употреби технологијата со цел: да најде и процени информација, да организира податоци, да создаде нешто свое, да реши проблем и да ја провери сопствената работа.
Во Еверест не го мериме напредокот според бројот на програми што детето ги отворило.
Области на компетентност
Што постепено учи детето да прави.
Овие способности не се учат како изолирани предмети. Во еден добар проект неколку од нив се поврзуваат во една смислена задача.
01
Информации и истражување
Да формулира што треба да дознае, да пребарува, споредува извори, проценува релевантност и ги организира пронајдените информации.
02
Создавање дигитална содржина
Да создава текст, презентација, публикација, веб-страница, интерактивна приказна, игра, видео или друг сопствен дигитален производ.
03
Работа со податоци
Да собира, организира, споредува и анализира податоци — и да разбере што бројките навистина покажуваат.
04
Комуникација и презентирање
Да организира информации за други луѓе да ги разберат, да презентира резултат и да дава и прима повратна информација.
05
Програмирање и решавање проблеми
Да ја разложи задачата, избере пристап, тестира, забележи грешка, ја пронајде причината и го подобри решението.
06
Безбедно, критичко и одговорно учество
Да ја штити приватноста, препознава ризици, почитува други луѓе и авторство и критички ја проценува содржината што ја гледа или создава.
Прогресија
Истите способности стануваат посложени како што расте детето.
Напредокот не е „уште еден софтвер“. Напредокот е повеќе чекори, повеќе избори, поголема одговорност и поголема самостојност.
Junior
Повеќе истражување, планирање, работа со информации и податоци, програмирање и избори во текот на проектот.
Intermediate
Повеќе компетенции се поврзуваат во една задача. Ученикот избира пристап, анализира резултати и го образложува решението.
Senior
Следното развојно ниво е насочено кон уште поголема самостојност, комплексни интегрирани проекти и поспецијализирани дигитални предизвици.
Следно нивоПРОГРЕСИЈА НА КОМПЕТЕНЦИИТЕ
Како истата способност расте од ниво до ниво.
Не почнуваме одново со секоја нова програма. Детето ги користи истите клучни компетенции во сè посложени задачи — со повеќе алатки, повеќе избори и сè поголема самостојност.
Компетенција
Primary
Junior
Intermediate
Senior
01Информации и истражување
PrimaryЗнае што треба да дознае и наоѓа информации што му се потребни за задачата.Почнува појасно да пребарува и да избира релевантни резултати.
JuniorСпоредува информации од повеќе извори и почнува да проценува кои му се покорисни.Користи стратегии за пребарување и правилно наведува извори.
IntermediateОрганизира истражување и издвојува што е навистина важно.Работи со белешки, фусноти, референци и различни извори.
SeniorПоврзува повеќе извори и го образложува изборот на информации.Подготвува посложена истражувачка документација.
02Создавање дигитална содржина
PrimaryСоздава уреден текст и едноставна визуелна содржина.Форматира текст и слики, црта форми, користи шаблони и основна анимација.
JuniorКомбинира различни видови содржина во поцелосен дигитален производ.Работи со листи, табели, распоред, графички ефекти, слики, слајдови и анимации.
IntermediateПланира и обликува посложена визуелна или видео содржина.Користи стилови, master layouts, порамнување, транспарентност и keyframes.
SeniorСоздава напредни визуелни и анимирани содржини со прецизна контрола врз движењето и времето.Работи со timeline, frame-by-frame, tweening, rigging, layers и напредна обработка на слики.
03Работа со податоци
PrimaryСобира едноставни податоци, ги организира и ги прикажува на разбирлив начин.Почнува да препознава што му кажуваат податоците и бројките.
JuniorОрганизира податоци и користи пресметки за да дојде до јасен резултат.Форматира, сортира, прави графикони и едноставни форми.
IntermediateАнализира поголеми количини податоци и открива обрасци.Користи функции, филтри, поврзани податоци, trendlines и условно форматирање.
SeniorСтруктурира поголеми збирки податоци така што лесно може да ги пребарува и користи.Гради бази на податоци со табели, форми, queries и reports.
04Комуникација и презентирање
PrimaryЈасно ја претставува својата работа пред други.Користи текст, слики, теми, шаблони и едноставни премини.
JuniorГради презентација со јасен тек и подобро се подготвува да ја презентира.Работи со повеќе слајдови, табели, белешки за говорник, анимации и handouts.
IntermediateОрганизира поголема презентација доследно и професионално.Користи master slides, различни views, header/footer и понапредна структура.
SeniorЈа приспособува презентацијата според публиката и начинот на користење.Користи action buttons, скриени слајдови, напредно форматирање и различни output options.
05Програмирање и решавање проблеми
PrimaryРазбира дека програмата е низа чекори и учи да најде и поправи едноставна грешка.Работи со блокови, loops и едноставни услови.
JuniorСоздава програми што користат податоци и носат одлуки според зададени услови.Преминува од block кон text coding и користи променливи, оператори и услови.
IntermediateГради посложени програми и ги дели проблемите на помали логички чекори.Користи координати, листи и глобални променливи и преминува кон Python и HTML.
SeniorГи применува програмерските концепти во посложени и интелигентни системи.Истражува AI, препознавање слики и chatbot проекти.
06Безбедно, критичко и одговорно учество
PrimaryСе однесува безбедно и одговорно кога користи уред и лични податоци.Учи за грижа за уредот, лозинки, правила и одговорности.
JuniorПобезбедно се движи на интернет и разбира дека онлајн однесувањето има последици.Работи со интернет-безбедност, пребарување, e-mail, плагијат и правила во онлајн заедница.
IntermediateСвесно управува со својата дигитална работа, извори и онлајн присуство.Правилно наведува извори, користи фусноти и коментари и внимава на дигиталниот профил.
SeniorСамостојно носи одговорни и критички одлуки во дигиталната средина.Ги применува стекнатите знаења како одговорен дигитален граѓанин.
Напредокот не значи само потежок софтвер. Туку посложено размислување и поголема самостојност.
Истата компетенција не исчезнува на следното ниво. Таа се применува во посложени задачи, со повеќе избори и со сè помала зависност од наставникот.
Од проект до компетенција
Компетенцијата мора да може да се види во работата.
Проектот не е само интересен начин да помине часот. Тој е средината во која детето покажува што навистина умее.
TechnoQuestionnaire
Ученикот поставува истражувачко прашање, размислува за примерок, тестира анкета, собира одговори и извлекува заклучок.
Не учи само како се прави форма. Учи како од прашање да стигне до аргументиран заклучок.
TechnoTurtle
Ученикот работи со Python, координати, повторувања, променливи и услови. Предвидува, тестира и ја бара причината кога нешто не работи.
Грешката не е крај на задачата. Таа е дел од процесот на решавање проблем.
TechnoAd
Ученикот анализира реклами, истражува публика, работи со податоци, пишува сценарио, снима и монтира видео и ги образложува одлуките.
Вредноста не е во една алатка. Туку во поврзувањето повеќе способности во едно решение.
Доказ, не етикета
Не ставаме „штикла“ само затоа што една компетенција убаво звучи.
Ако тврдиме дека детето проценува извори, проектот мора навистина да бара избор и проценка на извори.
Ако зборуваме за анализа или решавање проблеми, мора да постои реална активност и видлив доказ во работата.
Компетенцијата ја препознаваме кога можеме да покажеме што направило детето.
Задача› Компетенција› Исход› Активност› Доказ› Повратна информација› Подобрување
Меѓународни рамки
Референтна проверка, не маркетиншка значка.
Ги споредуваме проектите и очекуваните исходи со релевантни меѓународни рамки за да видиме што покриваме добро и каде треба да надградиме.
DigComp 3.0European Digital Competence Framework
Европска референтна рамка за современи дигитални компетенции.
Официјален JRC ресурс ↗
Digital Citizenship
EducationCouncil of Europe
EducationCouncil of Europe
Digital Citizenship EducationCouncil of Europe
Одговорно, безбедно и активно учество во дигиталниот свет.
Официјален CoE ресурс ↗
ISTE StandardsInternational Society for Technology in Education
Референтна рамка за учење, настава и ефективна употреба на технологијата.
Официјален ISTE ресурс ↗
CSTA StandardsComputer Science Teachers Association
PK–12 стандарди за компјутерски науки, вклучително програмирање, податоци, системи и AI.
Официјален CSTA ресурс ↗
Што не тврдиме
Не кажуваме дека програмата е формално акредитирана, одобрена или официјално усогласена од институциите што ги изработиле овие рамки. Зборуваме за мапирање и кореспонденција — и тоа само таму каде што имаме реален доказ во проектите.
AI
А што е со вештачката интелигенција?
Не ставаме AI етикета таму каде што нема AI учење.
AI веќе е дел од дигиталниот свет на децата. Но тоа не значи дека секој постоечки проект автоматски развива AI писменост.
За една AI компетенција да стане дел од Everest програмата, мора да има јасна цел, конкретна ученичка задача, очекуван исход и доказ во работата.
AI писменоста ја градиме системски — не маркетиншки.
Истражување пред специјализација
Зошто проектите се толку различни?
Детето не треба рано да одлучи која ќе биде неговата идна професија. Во еден проект може да размислува како програмер, во друг како истражувач, дизајнер, аналитичар, автор или претприемач.
Менувањето контексти ни покажува нешто поважно од познавање софтвер: дали детето знае да го пренесе наученото во нова ситуација.
ИстражувачПрограмерДизајнерАналитичарАвторПретприемачУредникКреатор
Крајната цел
Не што повеќе програми. Туку што повеќе самостојност.
Сакаме детето постепено да стане способно самостојно да ја употреби технологијата кога има нешто што треба да истражи, создаде, реши, провери или објасни.
Повеќегодишна информатичка образовна програма во која децата преку проекти постепено развиваат широки и функционални дигитални компетенции.
© 2026 Еверест — Детска ИТ Академија / Марјановик Едукација