Кога детето ќе заврши некоја задача, првата реакција често е: „Готово.“
И тоа е разбирливо. Има видлив резултат, нешто е создадено и природно е детето да сака да продолжи понатаму. Но кај многу задачи токму тогаш започнува еден друг важен дел од учењето: да погледне што направило, да забележи што може да биде подобро и да направи уште една верзија.
Првата верзија не мора да биде лоша за да заслужува подобрување
Важно е да се направи разлика меѓу две ситуации.
Едната е кога нешто не функционира и мора да се поправи. Другата е кога резултатот веќе е добар, но детето може да го направи појасен, попрецизен, поорганизиран или поефективен.
На пример, презентацијата може да содржи точни информации, но да има премногу текст. Графиконот може да биде правилно направен, но тешко да се чита. Приказната може да има добра идеја, но нејзиниот крај да биде премногу брз.
Во сите овие случаи детето не „поправа грешка“ во тесна смисла. Тоа учи да процени квалитет.
Подобрувањето бара детето повторно да ја погледне сопствената работа
Додека создава нешто, детето е фокусирано на тоа да стигне до резултат.
Кога подоцна ќе се врати на истиот производ, неговата улога малку се менува. Веќе не е само автор. Треба да стане и читател, корисник или критичар на сопственото решение.
Тогаш се појавуваат други прашања: Дали ова е доволно јасно? Дали нешто недостасува? Дали ова е најдобриот начин да ја претставам идејата? Дали некој друг лесно би разбрал што сакам да кажам?
Таа дистанца не доаѓа секогаш веднаш. Затоа времето меѓу „завршив“ и „ајде да го погледнеме уште еднаш“ може да биде многу корисно.
Повратната информација има смисла само ако постои можност нешто да се промени
Ако наставникот даде забелешка откако задачата веќе е целосно завршена и детето никогаш нема да се врати на неа, повратната информација лесно останува само коментар.
Многу повеќе вреди кога детето може веднаш да ја употреби.
Истражувањето за formative assessment постојано ја нагласува важноста на повратната информација што ученикот може да ја искористи за да го намали јазот меѓу тековната и посакуваната работа. Тоа значи дека feedback не е само „што беше добро или лошо“, туку информација што води кон следен чекор.
Тогаш детето гледа конкретна врска: нешто направив, добив сигнал, размислив и го подобрив.
Не секоја задача треба бескрајно да се доработува
Подобрувањето не значи перфекционизам.
Ако секој проект мора да се менува десет пати, учењето лесно може да стане заморно. Целта не е детето никогаш да не биде задоволно од сопствената работа, туку да развие чувство кога една ревизија навистина носи вредност.
Понекогаш ќе биде доволна една мала промена. Понекогаш ќе треба цел дел да се преработи. А понекогаш резултатот веќе е доволно добар и нема смисла да се троши уште време.
И тоа е проценка што со време треба сè повеќе да ја прави самото дете.
Наставникот помага детето да види нешто што сè уште не го забележува
На почеток децата често ја проценуваат работата според едноставен критериум: „Дали ја завршив?“
Наставникот може постепено да го прошири тој критериум.
Наместо веднаш да каже што треба да се промени, може да праша: „Кој дел ти е најјасен?“, „Што би можело да го збуни некој што првпат го гледа ова?“, „Ако имаш уште десет минути, што би подобрил?“
Со вакви прашања детето учи не само да прифаќа корекции, туку и само да ги забележува.
