Кога детето работи на некој проект, природно е родителот да сака да помогне. Особено ако детето се мачи, ако резултатот изгледа недовршено или ако родителот знае дека може „за пет минути“ да го среди проблемот.
Но токму тука лесно може да се премине границата меѓу поддршка и преземање на задачата.
Целта на проектот не е само да постои убав краен производ. Поважно е детето да помине низ процесот на размислување, одлучување, пробување, коригирање и создавање. Ако возрасниот го преземе тој процес, резултатот можеби ќе изгледа подобро, но дел од учењето исчезнува.
Најкорисната помош не е готовото решение
Кога детето ќе каже „не знам што да направам“, најлесно е веднаш да му покажеме.
Но често е подобро прво да прашаме: „Што точно не ти е јасно?“, „До каде стигна?“, „Што проба досега?“ или „Што мислиш дека би можело да биде следно?“
Овие прашања не ја решаваат задачата наместо детето. Му помагаат повторно да го активира сопственото размислување.
Понекогаш ќе му треба само мал потсетник. Понекогаш ќе сфати дека веќе знае што треба да направи. А понекогаш навистина ќе му биде потребна дополнителна помош — но тогаш барем е појасно каде е проблемот.
Не е страшно ако проектот не изгледа „совршено“
Родителите понекогаш несвесно го подобруваат проектот затоа што сакаат детето да се претстави добро.
Ќе поправат распоред на слајдови, ќе изберат подобра фотографија, ќе преформулираат реченица, ќе наместат графикон или ќе дадат идеја што е очигледно подобра од онаа на детето.
Таквите интервенции можат лесно да се насоберат.
На крај детето има производ што изгледа професионално, но тешко може да објасни зошто изгледа така.
Во образовен контекст, несовршен проект што детето навистина го разбира често вреди повеќе од полиран проект во кој половина од одлуките ги донел возрасен.
Помош има смисла кога го поддржува процесот
Постојат многу начини родителот да помогне без да стане коавтор.
Може да му помогне на детето да најде мирно место за работа, да го потсети на рок, да го охрабри да ја прочита задачата повторно или да го праша дали има план.
Може да биде и „публика“: детето да му ја покаже презентацијата, да му го објасни проектот или да го тестира она што го направило.
Тогаш родителот може да каже: „Овој дел не го разбрав“ или „Тука ми недостига објаснување“, без веднаш да диктира како треба да се поправи.
Тоа е вредна повратна информација затоа што детето повторно останува оној што треба да одлучи што ќе промени.
Кога детето навистина не може да продолжи
Понекогаш проблемот не е недостаток на труд, туку нешто што детето сè уште не го знае.
Тогаш родителот не мора да го остави беспомошно.
Но пред да преземе наставничка улога, добро е да провери дали задачата навистина е предвидена за работа дома и дали наставникот очекува детето самостојно да ја доврши.
Ако некој дел од проектот бара објаснување што детето сè уште не го добило, најдобро е наставникот да го види тоа. Инаку лесно може да се сокрие важна информација: дека на детето му треба дополнителна поддршка во тој дел.
А што ако детето само сака да продолжи дома?
Тоа е друга ситуација.
Некои деца се заинтересираат за проект и сакаат да додадат уште нешто, да го доработат или да пробаат нова идеја. Таквата иницијатива вреди да се поддржи.
Родителот може да покаже интерес, да поставува прашања и да му помогне околу практични работи, но повторно без да ја преземе содржината.
Разликата е важна: едно е детето да мора дома да ја завршува редовната настава, а друго е доброволно да продолжи нешто што го заинтересирало.
