Кога детето започнува проект, обично има некаква претстава како треба да изгледа крајниот резултат. Можеби има скица, план, идеја за игра, презентација или веб-страница. Но во реалната работа често се случува нешто да тргне поинаку.
Некој дел не функционира. Избраната алатка се покажува како несоодветна. Времето не е доволно за сè што било замислено. Податоците не го покажуваат она што детето очекувало. Или идејата едноставно изгледа подобро на хартија отколку кога ќе почне да се реализира.
Тоа не значи дека проектот пропаднал. Често токму тогаш започнува најинтересниот дел од работата.
Планот е насока, не договор што не смее да се промени
Планирањето е важно затоа што му помага на детето да знае што сака да постигне и од каде да почне. Но добар план не е оној што мора по секоја цена да се следи до последниот детал.
Во текот на работата детето добива нови информации. Гледа како идејата се однесува во пракса, открива ограничувања и забележува работи што не можело однапред да ги предвиди.
Ако во таков момент инсистира на првичниот план само затоа што „така сме напишале“, може да продолжи во насока за која веќе знае дека не е добра. Многу повредна вештина е да препознае кога има причина планот да се приспособи.
Прво треба да се открие што точно не функционира
Кога нешто тргнало наопаку, реакцијата не треба веднаш да биде „почнуваме од почеток“.
Најпрво треба да се утврди проблемот. Дали идејата е добра, но еден технички дел не работи? Дали детето избрало погрешна алатка? Дали проектот станал премногу голем? Дали некоја претпоставка се покажала како неточна?
Да земеме пример со игра. Детето може да замисли пет нивоа, повеќе противници и сложен систем на поени, а во текот на работата да стане јасно дека за расположливото време тоа е премногу. Решението не мора да биде проектот да се отфрли. Може да се направи едно добро функционално ниво и идеите за останатите да се остават како можна надградба.
Таквата одлука не е откажување од проектот. Тоа е управување со него.
Понекогаш резултатот се менува затоа што детето научило нешто ново
Замислете дека детето прави анкета со претпоставка дека неговите соученици најмногу сакаат една одредена активност. Податоците покажуваат нешто сосема друго.
Лошата реакција би била резултатите да се „наместат“ за проектот да изгледа онака како што било планирано. Добрата реакција е да се прифати новата информација и врз неа да се промени заклучокот.
Истото важи и за истражување. Детето може да започне со идеја која подоцна ќе мора да ја коригира затоа што нашло подобар извор или открило дека нешто што го претпоставувало не било точно.
Тогаш промената на проектот е доказ дека детето реагира на она што го открило, наместо само механички да го исполнува првичниот план.
Наставникот не го спасува проектот наместо детето
Кога нешто не оди според планот, многу е лесно наставникот брзо да предложи решение. Но ако секогаш ја преземе одлуката, детето нема да научи што да прави кога повторно ќе се најде во слична ситуација.
Наместо тоа, наставникот може да помогне со прашања: Што сè уште функционира? Што точно треба да се промени? Може ли проблемот да се реши без целиот проект да се почне одново? Кој дел е најважен за крајниот резултат?
Така детето постепено учи да прави разлика меѓу проблем што бара мала корекција и проблем што бара промена на целата насока.
Промената не значи дека првичниот план бил бескорисен
Понекогаш токму споредбата меѓу првиот план и конечниот производ покажува колку многу размислување се случило во меѓувреме.
Детето може да објасни што првично сакало да направи, што открило во текот на работата и зошто на крај донело поинаква одлука. Тоа е многу посилен доказ за учење отколку проект што случајно излегол совршено од првиот обид.
Не е целта секој проект намерно да има проблеми. Но кога ќе се појават, тие не мора да се сокриваат. Можат да станат дел од процесот на учење.
