Кога нешто ќе престане да работи на компјутер, првата реакција на детето често е едноставна: „Не работи.“
Потоа следува повикот кон наставникот. Тоа е природно, но токму во тој момент се отвора важна можност за учење. Ако наставникот веднаш го поправи проблемот, детето ќе може да продолжи со проектот — но можеби ќе пропушти да научи како систематски да открива што не е во ред.
Затоа добриот наставник не секогаш го дава решението веднаш.
„Не работи“ не е доволно прецизен опис
Првиот чекор е детето да научи да го опише проблемот.
Што точно не работи? Дали програмата не се отвора? Дали копчето не реагира? Дали резултатот е различен од очекуваниот? Дали кодот се извршува, но не го прави она што треба?
Кога детето преминува од „ништо не работи“ кон „ликот во Scratch треба да се движи надесно, но оди нагоре“, проблемот одеднаш станува многу полесен за истражување.
Пред да бараме решение, треба да знаеме што точно се обидуваме да поправиме.
Потоа се бара каде настанува грешката
Ако проектот има повеќе чекори, не мора целиот да биде погрешен.
Можеби првите пет чекори работат, а проблемот се појавува во шестиот. Можеби формулата е правилна, но една вредност е внесена погрешно. Можеби кодот работи сè додека не се исполни одреден услов.
Наставникот може да помогне со прашања како: „До каде работи како што очекуваше?“ или „Што промени непосредно пред да се појави проблемот?“
Така детето учи да го стеснува просторот во кој ја бара грешката, наместо случајно да менува сè.
Добрата поправка почнува со претпоставка
Откако ќе се лоцира проблемот, следува идеја за тоа што би можело да го предизвикува.
„Можеби оваа вредност е погрешна.“
„Можеби условот не се исполнува.“
„Можеби избрав погрешни клетки.“
Потоа се менува една работа и се проверува што ќе се случи.
Ако детето промени пет нешта одеднаш и проектот проработи, можеби никогаш нема да дознае што всушност било проблемот. Ако промени една работа и повторно тестира, резултатот му дава нова информација.
Така поправката престанува да биде погодување и станува мал експеримент.
Грешката не значи дека треба да се почне од почеток
На децата понекогаш им изгледа дека, ако нешто не функционира, целиот проект е погрешен.
Но најчесто голем дел од него е сосема добар.
Да научиш да зачуваш што работи и да го поправиш само проблематичниот дел е важна вештина. Наместо „Сè расипав“, прашањето станува: „Кој дел треба да го најдам?“
Токму затоа debugging е многу повеќе од програмерска техника. Тој учи начин на размислување што може да се примени во различни задачи.
Наставникот помага — но не ја презема задачата
Да не се даде готово решение не значи детето да се остави само да се фрустрира.
Ако е навистина заглавено, наставникот треба да помогне. Но помошта може да биде насочена кон следниот чекор, а не кон целото решение.
Може да покаже каде да погледне, да предложи тест или да потсети на нешто што детето веќе го знае.
Разликата е во тоа што наставникот не го „поправа проектот“, туку му помага на детето самото да ја пронајде причината.
Со текот на времето, прашањата што некогаш ги поставувал наставникот детето почнува да си ги поставува само.
Најважниот резултат не е само што проектот повторно работи
Кога детето конечно ќе ја најде грешката, вреди да се задржи уште малку на тоа што се случило.
Што беше проблемот? Како го пронајде? Кој обид не помогна? Што би проверило прво ако повторно се случи нешто слично?
Токму тука еднократната поправка се претвора во знаење што може да се употреби следниот пат.
Ова не важи само за код
Debugging најчесто го поврзуваме со програмирање, но истата логика се појавува и на други места.
Формула во Excel дава чуден резултат. Линк води на погрешно место. Анимација започнува во погрешен момент. Сликата во документот го нарушува распоредот.
Во секој случај детето може да го дефинира проблемот, да го лоцира, да претпостави што го предизвикува, да тестира промена и повторно да провери.
Алатката се менува. Логиката останува.
